Zalsman inspireert: 10 lessen

Drukkerij - of beter: grafimedia-bedrijf - Zalsman is een organisatie die op inspirerende manier een aantal baanbrekende veranderingen heeft doorgevoerd op het gebied van duurzaamheid, inspiratie en werkgeluk. Wat kunnen we leren van de gebroeders Hugo en Herman Verlind, de twee directeuren van Zalsman?

1. Co2-neutraal werken. Dit doe je het beste op twee manieren: enerzijds door je eigen CO2-uitstoot zoveel mogelijk te beperken (denk aan zonne-energie, digitalisering, treinen i.p.v. vliegen, logistiek slimmer werken etc.) en anderzijds door voor CO2-uitstoot te compenseren. Hoe? Boompjes planten! Bijvoorbeeld via deze website.

2. Bewust papier verspreiden. Zomaar een 10.000 flyers drukken en uitdelen / verspreiden is aan Zalsman niet besteed. Zij werken met slimme software om niet méér drukwerk te genereren en verspreiden dan strikt noodzakelijk. Moedig, zeker voor een bedrijf in….. jawel, drukwerk.

3. Aandacht als sleutel voor succes en kwaliteit. Aandacht voor de buitenwereld (wat wil de klant?) maar ook voor de interne wereld (wat willen onze werknemers? Zijn ze happy? Zo nee, hoe zorgen we dat ze dat worden?) Aandacht voor het milieu en de natuur is bovendien een grote drijvende factor in voortdurende innovatie.

4. Vertrouwen van en voor opdrachtgevers en leveranciers. Zoals veel bedrijven werkt ook Zalsman met (uiterst) privacygevoelige informatie. Door voortdurende aandacht (zie vorige les) voor (digitale) beveiliging, blijf je up-to-date. De AVG zien ze bovendien niet als vervelend bolwerk van regels, maar als instrument om de beveiliging van privacy nóg beter op orde te krijgen. En dat brengt ons bij les vijf:

5. Verandering omarmen. Zoals ik al eerder schreef in dit artikel, is het een hele klus en belangrijke levensles om verandering te leren omarmen. Zalsman bewijst dit als geen ander te kunnen. Als drukkerij transformeerden ze in de afgelopen jaren naar een multigrafische organisatie, met als kroon op het werk een samenwerking met de sociale werkplaats Kampen (zie les 6).

6. Daadwerkelijk regionaal sociaal betrokken zijn. Sinds 2012 werkt Zalsman samen met IMpact, de sociale werkvoorziening in Kampen, onder de naam Zalsman Kampen. Deze drukkerij biedt (een rolstoelvriendelijke) plaats aan 26 medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt en biedt daarnaast ondersteuning met reïntegratie en werkervaringsplekken om nog meer mensen aan het werk te krijgen.

7. Begeleid de (fysieke en mentale) gezondheid van je medewerkers. Wellicht begin je te steigeren en roep je verontwaardigd iets als ‘paternalisme!’ of ‘betutteling!’. Maar feit blijft dat velen van ons niet uit zichzelf in staat zijn gebleken om een gezonde levensstijl en/of gezonde werk-/privébalans te houden. Aangezien je een groot deel van je dagelijks leven op je werk doorbrengt, is het juist een goed idee als de werkgever aandacht heeft voor je welzijn. Niet in de laatste plaats voor de gezondheid en het voortbestaan van het bedrijf, want een gezond bedrijf behoeft gezonde werknemers. De verantwoordelijkheid en zorgen daaromtrent delen, lijkt niet meer dan fair.

8. Zet nieuwe technologie in, niet alleen in je directe processen maar juist ook in alle ‘randzaken’. Zalsman heeft voor haar bijvoorbeeld een e-bike project i.p.v. het alom bekende fietsplan, waardoor meer mensen de auto thuis laten. Ook is er een carpool-gelegenheid (met elektrische auto’s) en is er volop ruimte voor flex- en thuiswerken. Op die manier neemt de CO2-uitstoot en filedruk af, terwijl de efficiëntie en gezondheid van werknemers bevorderd worden.

9. Deel je winst. Letterlijk delen van de winst die je bedrijf maakt om een substantiële bijdrage te leveren aan het geluk van je omgeving. Deze bewuste keuze vergroot niet alleen het geluk van hen die je helpt (bijvoorbeeld de sportvereniging, de ouderen in het dorp of de stichtingen die enkel op vrijwilligers draaien) maar ook dat van jezelf: Een ander blij maken, maakt jezelf ook blij.

10. Circulariteit: Zoek uit hoe jouw grondstoffen duurzamer kunnen. Gerecycled papier kennen we inmiddels wel, maar wat dacht je van papier gemaakt uit landbouwafval of uit beton? Biologisch afbreekbare inkt? Als je als organisatie voldoende aandacht hebt voor (technologische) ontwikkelingen, is het bijna ondenkbaar dat er niet minstens één gebied is waarop je klimaatvriendelijke te werk kunt gaan.

11. Oké, in de titel staat tien, maar deze elfde les is een bonus en eigenlijk een schot voor open doel: Praat met je collega’s, leidinggevenden, managers, vrienden en familie over milieu- en maatschappelijk bewuster werken. Het is van belang dat zoveel mogelijk mensen gaan beseffen dat het hard nodig is dat we onze houding en werkwijzen drastisch veranderen om onze aarde zo gezond mogelijk te maken, voor onszelf en voor onze kinderen.


Marlie van der Heijden is bedrijfsethicus en manager. Involve Ethics helpt organisaties om deze en andere belangrijke lessen in de organisatie te integreren. Dit doen we door middel van bewustwording via trainingen, workshops en coachingsgesprekken. Loopt jouw organisatie aan tegen hoog ziekteverzuim of problemen met verandertrajecten? Vraag dan gratis en vrijblijvend een adviesgesprek aan via marlie@involve-ethics.nl

De informatie uit dit artikel komt van deze en deze website, en deze brochure.