Week van de Integriteit / Muziek in Ethiek: Integrity

Artiesten zijn vaak erg zoekend naar wie ze zijn, waarom ze zijn. Als gevolg daarvan worstelen ze zich een weg door het leven en ze vinden manieren om die worsteling te uiten. Herkenning is wat maakt dat ze hun luisteraars echt kunnen raken: muziek kan letterlijk levens veranderen.

In deze nieuwe serie Muziek in Ethiek bespreek ik telkens een lied waarvan de tekst raakt aan een filosofisch-ethisch thema. Tijdens de “Week van de Integriteit” (3 - 7 december 2018) moet in deze eerste editie natuurlijk “Integrity” besproken worden!

Vandaag dus Integrity van Antimatter, een bescheiden succesvolle band die draait om de Britse muzikant en songwriter Mick Moss. Antimatter is trouwens één van mijn meest favoriete bands, en The Judas Table mijn favoriete album. Dat komt doordat ook mijn leven fundamenteel veranderd is door te luisteren naar dit album. Wil je weten hoe? Vraag het me in een PB want het voert te ver om dat hier uit te leggen. Maar ik dwaal af, terug naar het lied.

Hieronder de tekst, plus een link naar het lied op Youtube. Het is de 6 minuten die het nummer duurt echt waard om even stil te staan bij dit stukje Kunst.

20181203 Integrity Lyricsjpg

Geluisterd? En? Die komt even binnen, nietwaar?

Uitgaande van mensen die, beestachtig als ze zijn, grijpen wat ze kunnen, drukt de zanger intense teleurstelling uit in mensen. Hij heeft geleerd dat, als je ‘het juiste’ wilt doen, je alleen staat. Mensen doen uiteindelijk namelijk toch alles voor eigen succes en gewin - zelfs als dit anderen beschadigt. Het opleggen van regels (compliance) is slechts een farce; uiteindelijk zijn het volgens Moss de gewieksten, de onwaarachtigen, die winnen. Dit maakt dat hij zich afvraagt of hij een dwaas is, een dwaas die het juiste wil doen.

Een droevig antwoord op zijn vraag wordt gegeven door talloze situaties; denk aan de vele klokkenluidersdrama’s die we kennen uit de afgelopen jaren. (zie ook mijn recente artikel hierover) Maar ook ruim 2500 jaar geleden was het erg moeilijk om je staande te houden in een wereld waarin de meerderheid zich erg comfortabel voelde met de kop in het zand. Ja, ik heb nog altijd de vreselijke dood van Socrates niet verwerkt. (Socrates werd veroordeeld tot het drinken van de gifbeker wegens ‘het verpesten van de jeugd’) Moss dramatiseert verder, door te suggereren dat hij de enige is die integer is, want ‘wat maakt het uit om integer te zijn als niemand anders het is?’.

Gelukkig wordt in onze wereld ook een rooskleuriger antwoord op zijn vragen geïllustreerd door bijzondere figuren doorheen de geschiedenis: van Jezus Christus tot Nelson Mandela, van Moeder Theresa tot Leymah Gbowee. Stuk voor stuk mensen die zich niet door de meute lieten verleiden tot het opgeven van hun eigen waarden, en van hun eigenwaarde.

De laatste vraag die Moss zichzelf en de luisteraar stelt, is of ware kracht in de onwaarheid ligt. Immers is er veel macht te bereiken door koste wat kost die macht na te jagen.

Het lied is een voorbeeld van het spanningsveld tussen de (menselijke) natuur, die enerzijds, net als al het leven op aarde, gedetermineerd is om alles op alles te zetten om te overleven, en anderzijds, zoiets als ‘een geweten’ met zich meedraagt dat regelmatig verlangt dat we onze biologische neigingen weerstaan - soms ten koste van onszelf.

Marlie van der Heijden is bedrijfsethicus en manager. Involve Ethics helpt organisaties om ethisch leiderschap op een praktische, toegankelijke en fundamentele manier in de organisatie te integreren. Loopt jouw organisatie aan tegen hoog ziekteverzuim, stress onder werknemers, een matige werksfeer of problemen met verandertrajecten? Vraag dan gratis en vrijblijvend een adviesgesprek aan via marlie@involve-ethics.nl.

tags: weekvdintegriteit, filosofie, ethiek, kunst, Antimatter, songtekst, zingeving, integriteit.