Maand van de Filosofie: Alledaags gestuntel

“Ik stuntel, dus ik ben” is het thema van de Maand van de Filosofie 2019. Het is een mooi thema: stuntelen als één van de kenmerken die een mens tot mens maken. Stuntelen en het vermaak dat het biedt komt in vele vormen. Van gegniffel tot puur leedvermaak. Van een verkeerd gespelde naam of een ongepast grapje, tot een blunder die miljoenen kost: fouten maken is menselijk.

Als je mensen vraagt om te vertellen over hun eigen gestuntel, zijn ze niet zo toeschietelijk, heb ik gemerkt. Toch blijven komieken als Mr. Bean, Laurel & Hardy en comedyseries en -films waarin flink gestunteld wordt, onverminderd populair. We vinden het grappig als een ander stuntelt - maar hoe zit dit zodra het onszelf betreft?

Sociaal gestuntel

Gewapend met een hoop vragen en vastbesloten om toch ten minste een paar real life stories te ontfutselen is me dat tenslotte toch gelukt. Het gestuntel van een vrouw van midden 20, werkzaam in de kunsteducatie (ze wil graag anoniem blijven, laten we haar Passagier noemen) is voor velen waarschijnlijk heel herkenbaar: in een vrij volle bus hoorde ze iemand haar naam roepen. Passagier, die zichzelf toch al “geen sociaal natuurtalent” vindt, had niet direct door dat de ander iemand was die ze kende, maar diegene begon direct een gesprek met vragen: hoe het nu met haar was, of ze nog mensen kende ‘van toen’. Ai, pijnlijk moment: Passagier had inmiddels door dat dit iemand van vroeger was, maar ze had géén idee uit welke context ze diegene dan kende, laat staan dat ze op haar naam kwam. Ze voelde het schaamrood haar wangen bereiken toen het punt waarop ze had kunnen vragen “waar ken ik je ook weer van” gepasseerd werd, omdat de ander maar blééf ratelen. Hoogst ongemakkelijk, en beschaamd, bereikte ze opgelucht haar halte, en verliet de drukke bus zonder nog gedag te kunnen zeggen tegen de onbekende bekende.

Zelfverwijt

Thuisgekomen bleef haar ongemakkelijke gevoel hangen en kwam het zelfverwijt: waarom ben ik dan toch ook zo’n sociale kluns? Had ik iets kunnen doen om het moment minder ongemakkelijk te maken? En zou een ander hetzelfde als ik hebben gedaan? Passagier nam zich voor om dit voorval als leermoment te nemen, en is nu volop bezig met het verbeteren van haar sociale vaardigheden. Het meewerken aan dit artikel was daarin voor haar ook een stap in de goede richting.

Zelfmededogen

Een heel ander verhaal kreeg ik te horen van Adrian Canlon, een 47-jarige Business Unit Manager, werkzaam bij Squerist.



Foto Adrian Canlonjpg

Hij begon zijn anekdote met de opmerking dat ‘fouten maken mag’ - zowel op het werk als privé. Oké, leuk, Adrian, zei ik, maar wat was voor jou een bijzonder moment van stuntelen? Nou, begon hij, het was eens, met Sinterklaas, dat we een surprise-avond hadden met de Nederlandse familie (Adrian is van origine van Amerikaanse komaf). Vanwege een terugkomende inside joke leek het hem een goed idee om voor zijn surprises een groot aantal plastic piepkippen te bestellen.



Plastic piepkippen ja, je weet wel, die langgerekte gekke dingen die een heel raar piepgeluid maken als je erin knijpt (of bijt, als je een hond bent). Omdat Adrian het betalen van douane-invoerrechten wilde vermijden, bestelde hij niet in één keer alle kippen, maar plaatste hij enkele losse bestellingen op de Chinese webwinkel. Toen Sinterklaas kwam, waren wel een aantal, maar nog niet alle kippen gearriveerd. Zo kwam het dat Adrian na Sinterklaas met een stuk of wat plastic piepkippen bleef zitten - en ja, wat móet je ermee?


20190111 Kippenoplossing 2 A canlonjpg

In plaats van ze weg te geven of weg te gooien, bedacht hij een even ludieke als creatieve oplossing: hij gebruikte de kippen als kerstboomversiering. Een al even creatieve neef hoorde dit verhaal, zag de foto’s en stuurde hem daarop een zelfgemaakte kerstkaart vol met, je raadt het al, kleine kippetjes. Zo bracht de blunder van de te laat geleverde kippen een hoop lol en originaliteit met zich mee. 

Stuntelen leidt tot innovatie

Als ik doorvraag naar hoe Adrian denkt over stuntelen, en of dat hetzelfde is als fouten maken, beloont hij me met een prachtige, doordachte analyse van het concept. Stuntelen en innovatie zijn namelijk direct aan elkaar gerelateerd, zegt hij: kijk maar naar het gebruiken van plastic piepkippen als kerstversiering. Het is in de innovatie dat je zowel als mens groeit (je wordt er creatiever van) maar ook als onderneming: innovatie maakt je commercieel slagvaardiger. In een continu veranderende markt moet je immers meebewegen met de vraag van de consument! (lees ter illustratie daarvan ook dit mooie voorbeeld van papierfabriek Parenco in Renkum)
Mooie analyse Adrian, zei ik, maar kunnen we nog even terug naar het stuntelen? Is stuntelen voor jou hetzelfde als fouten maken? Ja, ik zie stuntelen als een sub-onderdeel van fouten maken, antwoordde hij. Stuntelen heeft taalkundig een wat mildere connotatie, denk ik. Als het trouwens gaat om bewuste, ethische fouten, dan is het heel wat anders, zei hij, maar: “Binnen de context van goede bedoelingen zijn fouten maken en stuntelen hetzelfde”. Amen.



Over de auteur:
Marlie van der Heijden is bedrijfsethicus en oprichter van Involve Ethics. Haar achtergrond is in de HR. Zij combineert haar ervaring en vaardigheden om professionals en managers te leren duurzaam HRM toe te passen in hun organisatie. Als marketing- en communicatie expert op het gebied van bedrijfsethiek helpt zij organisaties bovendien met de vormgeving en praktische implementatie van hun code of ethics, integriteitscodes, gedragsregels en algemene communicatie op het gebied van ethiek. Marlie is de bedenker van FunEthics en organiseert daarmee evenementen als Ethiek Culinair. Op sociaal vlak maakt zij zich sterk voor training en empowerment van vrijwilligers en mantelzorgers. Haar grootste hobby, naast lezen en schrijven, is schilderen. Ze is moeder van een dochtertje. Haar motto is “Een dag niet geleerd, is een dag niet geleefd”. Direct contact? marlie@involve-ethics.nl / 040-2407028

Automatisch op de hoogte blijven? Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Involve Ethics.



20190111 Kippenoplossing Adrian Canlonjpg