De weg naar geluk: nee zeggen is loslaten

Herken je dit:
“Ha! Hoe gaat het met je?” “Goed, alleen ik heb het zó druk, ik kom niet aan mezelf toe. Ik heb het gevoel dat ik word geleefd door mijn agenda, werk en verplichtingen.” “Wat vervelend zeg, kun je niet iets uit je agenda schrappen, of vrij nemen?” (aarzeling) “Ja, ik kan op zich wel vrij nemen, maar dat vind ik zonde van mijn vrije dagen…”

Of deze:

“Ha! Hoe is het?” “Nou, goed hoor maar ik heb het zó druk dat als ik dan even niks heb, ik niet kan ontspannen. Net alsof mijn hoofd altijd maar ‘aan’ blijft staan.” “En als je dan wat afspraken afzegt die niet per sé hoeven…?” “Nou ja dat is eigenlijk ook geen optie.”

Herkenbaar he?

Afgelopen week voerde ik (vrijwel letterlijk) beide gesprekken met twee getalenteerde, sociale, fitte en actieve vrouwen, en geloof me als ik zeg dat ik je nog meer voorbeelden kan geven van soortgelijke gesprekken die ik de afgelopen tijd had. Ik vind het lastig om in te schatten of ze wel genoeg last hebben van het ‘druk zijn’. Immers, als je ergens echt last van hebt en je kúnt er wat aan doen, dan doe je dat toch? In mijn wereld, althans.

Niks willen missen
Het klagen over niet aan jezelf en je hobby’s toe komen, gaat heel vaak gepaard met een weigering (ingegeven door angst!) om dingen te missen.

Maar wees eens dapper en mis eens gewoon zoveel je kan! Daag jezelf uit!

En dan bedoel ik niet dat je alles moet laten en apathisch op de bank moet gaan zitten. Natuurlijk moet er gewerkt worden, af en toe eens je huis opruimen is handig, eten koken, douchen en slapen ook. Sporten. Maar ik bedoel dus om zoveel mogelijk dingen te laten die niet per sé hoeven. Etentjes, verjaardagen bezoeken, extra uren werken, die vriend helpen met een klusje. Of andersom: (meer) zorg uitbesteden (voor bijvoorbeeld je kinderen of je huisdieren), of actief hulp vragen voor de zorgtaken.
Als je vindt dat je alles zelf moet doen (en dan ook nog eens op jouw manier, want die is het beste!) als je vindt dat je overal bij moet zijn, overal ‘ja’ op moet zeggen, dan heb je inderdaad structureel tijd tekort.

Ben eens écht eerlijk?
Maar kijk eens goed in de spiegel. En dan echt eerlijk, he.
Eigenlijk doe je jezelf dubbel tekort. Enerzijds omdat je inderdaad geen tijd over hebt om zelf de dingen te doen waar je echt blij van wordt, waar je echt energie van krijgt. En dat is echt jammer, want je leeft maar één keer en voor je het weet is het klaar.
Anderzijds, omdat je de dingen die je wél doet, gehaast doet, of met minder aandacht en enthousiasme dan je graag zou willen. Met minder aandacht en enthousiasme dan goed voor je is.

Jij bent makkelijk misbaar
Nee zeggen is moeilijk. En eng. Je laat kansen schieten: kansen op leuke belevenissen, op (sociale / professionele) waardering.

Beseffen dat je misbaar bent, is ook eng. Je ego krijgt een duw.

Jij bent helemaal niet zo nodig als jouw ego je graag vertelt. Maar toch is dat precies de sleutel naar meer tijd krijgen. Want wát je ego je ook wijsmaakt: ook jij bent misbaar. En ook als je even een tijdje ‘van de radar’ verdwijnt, houden mensen nog van je, echt. Door ‘nee’ te zeggen laat je je angst los om dingen te missen. Je laat je ego los. En daar krijg je geluk, kwaliteitstijd en welzijn voor terug.

Ja ja, zal wel. Hoe kan ik dit zo stellig beweren?
Al sinds mijn vroege tienerjaren heb ik regelmatig te kampen met fysieke ongemakken en ziektes, waaronder migraine. Hierdoor heb ik regelmatig van alles móeten missen, simpelweg omdat mijn lijf niet meewerkte. En toch had ik baantjes, vrienden, studies, relaties, verantwoordelijkheden.

Maar wat mij het duidelijkst heeft doen inzien hoe makkelijk misbaar je bent, was wel de ziekenhuisopname na de geboorte van mijn dochter, begin 2018. Door haar vroeggeboorte moest ze vijf weken in het ziekenhuis blijven en mijn man en ik verbleven vlakbij haar, in het Ronald McDonald huis. Wat een fantastische organisatie is dat trouwens, daar schrijf ik nog wel eens een ander stukje over.

Maar je bent dus gewoon vijf weken helemaal ‘weg’ uit je normale leven. Ondertussen draait de wereld gewoon door. En na die tijd? Nou heel simpel: dan ben je er gewoon weer wel. Je pakt je leven weer op. En mensen die je kennen (collega’s, familie, vrienden, kennissen, sportmaatjes, buren, de caissière van de supermarkt en je favoriete barkeeper in je stamkroeg) zitten gewoon net zo min, of net zo veel, op je te wachten als altijd.

Schrappen is voor jezelf zorgen, en voor jezelf zorgen is de weg naar geluk
Nu is een ziekenhuisopname, een ongeluk of een fikse ziekte natuurlijk overmacht. Ik zeg niet dat ik jou, of anderen, dit gun. Maar wat ik je wél gun, is dat besef dat het heus allemaal wel doorgaat zonder jou.

Dat je echt met een gerust hart een paar weken alle sociale dingen uit je agenda kunt schrappen. Dat je ‘nee’ kunt zeggen tegen je baas of collega’s als ze je vragen voor een extra project of om een taak over te nemen. Dat je sportteam ook wel een keer kan trainen zonder jou. Dat goede vrienden echt wel snappen dat je even een paar weken niet mee gaat naar elke verjaardag / bbq / bioscoopbezoek / theater / etentje / whatever.

En op social media kun je al helemaal makkelijk gemist worden: kwestie van apps van je telefoon af gooien, niet inloggen, desnoods een siteblocker installeren (of, als je helemaal radicaal wilt gaan: gewoon je profielen verwijderen).

En met al die vrije tijd en vrijheid kun je je bijvoorbeeld eens even lekker gaan vervelen. Dat boek lezen dat al zó lang op je nachtkastje ligt, stof te verzamelen. Je oude tante opzoeken en tijd hebben om een ‘echt met haar in gesprek te gaan. Een dagje naar de speeltuin met je kinderen en nergens meer heen hoeven ’s avonds. Een lange wandeling maken in de natuur, of misschien zelfs een paar dagen er tussenuit om in het Zwarte Woud of weet ik veel waar te gaan wandelen. Oude foto-albums bekijken en mijmeren over je jeugd. Terug denken aan de mooie momenten (of misschien eens uitgebreid stilstaan bij hoe goed je het nu wel niet hebt na een afschuwelijke jeugd, dat kan natuurlijk ook!)

Ook kun je nieuwe routines aanleren, of dat nu elke dag 2 minuten mediteren is of in het weekend food proppen om de hele week gezond te eten. Whatever rocks your boat! Door nee te zeggen heb je jezelf het meest kostbare gegeven wat er bestaat in dit leven: kwaliteitstijd. Quality time. Met jezelf, met je familie, je vrienden, je oude (foto)boeken, de natuur…. je hebt jezelf de tijd en rust, ja de kans gegeven om meer kwaliteit te ervaren in wát het dan ook is dat je doet.


Ja maar ik weet niet wat ik moet doen met zo veel vrije tijd
Dat kan natuurlijk ook. Helemaal niet raar, of gek. Dan heb je in elk geval geleerd dat het blijkbaar bij je past om een heel volle agenda te hebben. Om het gevoel te hebben om geleefd te worden, en om steeds maar ‘aan’ te staan. Om met het ene bezig te zijn terwijl je in je hoofd al bezig bent met alle andere dingen die je straks / morgen nog moet / wilt doen.
Je zou je in dat geval kunnen aanwennen om daar in het vervolg niet meer op een klagerige manier over te vertellen aan je omgeving. Om, als iemand vraagt hoe het met je is, juist vol energie en blijdschap te verkondigen: “Goed! Ik ben continu heerlijk bezig met allerlei dingen die mijn aandacht vragen en ik geniet ervan! Ik ga van de ene leuke belevenis naar de volgende leuke afspraak en zelfs ’s avonds ben ik enthousiast nog allerlei plannen aan het uitwerken!” Dit klinkt (ook voor degene die interesse in je toont door de vraag te stellen) heel wat inspirerender en opgewekter dan het voorbeeld aan het begin van dit stuk. Ja toch?!

Alleen, eerlijk gezegd vermoed ik dat, als je dit stuk tot hier leest, jij niet behoort tot de groep die het stiekem superfijn vindt om steeds ‘aan’ te staan en ’s avonds wakker te liggen vanwege de stress en drukte in je agenda en je leven. Daarom is de volgende, afsluitende alinea voor jou.
Het is mijn kadootje voor jou, omdat ik je zoveel meer gemoedsrust en welzijn gun. En ik beloof je dat de wereld echt, echt, ECHT gewoon doorgaat als je even van de radar verdwijnt.

De kracht van ‘nee’ en ‘ja’
Als je steeds maar ‘ja’ zegt tegen de hele wereld, zeg je steeds harder ‘nee’ tegen jezelf. En waarom zou iemand anders in hemelsnaam ‘ja’ tegen jou en jouw welzijn zeggen, als jij dat zelf niet eens doet? Uiteindelijk ben jij degene die goed voor jouzelf moet zorgen, om een goed en gelukkig leven te kunnen leiden. Besef wel dat het leven geen generale repetitie is. Dit is het. Het is aan jou hoe je het invult, en op welke manier je je tijd besteedt.

Om maar weer eens terug te grijpen op één van mijn favoriete spreuken uit de Griekse oudheid:



Gnoothi Seauton: ken jezelf, zorg voor jezelf.


Over de auteur:
Marlie van der Heijden is bedrijfsethicus en oprichter van Involve Ethics. Haar achtergrond is in de HR. Zij combineert haar ervaring en vaardigheden om professionals en managers te leren duurzaam HRM toe te passen in hun organisatie. Als marketing- en communicatie expert op het gebied van bedrijfsethiek helpt zij organisaties bovendien met de vormgeving en praktische implementatie van hun code of ethics, integriteitscodes, gedragsregels en algemene communicatie op het gebied van ethiek. Marlie is de bedenker van FunEthics en organiseert daarmee evenementen als Ethiek Culinair. Op sociaal vlak maakt zij zich sterk voor training en empowerment van vrijwilligers en mantelzorgers. Haar grootste hobby, naast lezen en schrijven, is schilderen. Ze is moeder van een dochtertje. Haar motto is “Een dag niet geleerd, is een dag niet geleefd”. Direct contact? marlie@involve-ethics.nl / 040-2407028

Automatisch op de hoogte blijven? Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Involve Ethics.


Trein illustratie jpgjpg