5 tips om integriteit op het werk te bevorderen

Deze week bericht Involve Ethics elke dag over Integriteit, want het is de Week van de Integriteit!
Lees de vorige artikelen hier, hier en hier.
Vandaag vijf praktische tips om integriteit op het werk te bevorderen.

Tip 1: Wees transparant

Niet letterlijk he, dat staat zo raar. Nee, figuurlijk. Zeg wat je doet en waarom. Als je collega’s namelijk moeten raden naar wat je doet of waarom je iets doet dan loop je een aantal risico’s. Ze kunnen bijvoorbeeld verkeerd interpreteren wat je aan het doen bent of dit verkeerd uitleggen aan anderen als die er om vragen (andere afdelingen / teams / leidinggevenden). Ben daarom duidelijk. Je hoeft geen functiegerelateerde vertrouwelijke informatie prijs te geven uiteraard (daarover trouwens meer in tip 4). Maar als een collega vraagt waar die meeting van zojuist over ging, kun je best zeggen dat het een meeting was met afdeling X, klant Y en commissaris Z over een privacygevoelig dossier, en dat jij daarbij moest zijn omdat je er al langere tijd veel aan hebt meegewerkt. Of omdat jij inzicht hebt in de stakeholderbelangen. Of omdat het jouw klant betreft. Wat je beter niet kunt doen, is zeggen dat het een besloten meeting was en het daarbij laten. Mensen gaan dan gissen, raden, en zelf invullen wat het zou kunnen zijn. Met alle nare roddels en praatjes van dien. Een transparante, niet-mysterieuze manier van communiceren onderling is beter voor de sfeer, en een goede werksfeer is cruciaal voor het bevorderen van integer gedrag. Uiteraard geldt dit ook voor het management: wees transparant. Vertel wat de langetermijnplannen zijn, ook als dit betekent dat er mensen niet blij mee gaan zijn. Het is aan het management om onzekerheid en verandering in goede banen te leiden.

Tip 2: Spreek elkaar aan

Als je iets ziet gebeuren dat niet door de beugel kan, dan weet je meestal wel dat dat het geval is. Je kunt dan je kop in het zand steken en er met geen woord over reppen, en als je het bericht over klokkenluiders hebt gelezen dan zou je bijna gaan denken dat je mond houden inderdaad het beste is wat je kunt doen. Toch is dit niet waar. In een veilige en goede bedrijfscultuur moeten medewerkers elkaar kunnen, durven en willen aanspreken op gedrag dat niet door de beugel kan. Aangesproken worden op je gedrag is de enige manier om dat gedrag te veranderen, misstanden blijven anders bestaan met alle nadelige gevolgen van dien. Elkaar aanspreken kan op een respectvolle en vriendelijke manier. Lukt dit niet? Volg dan (als team, of individueel) een training waarin je dit leert.

Tip 3: Geef het goede voorbeeld

Als je een ander moet aanspreken op zijn foute gedrag, is het wel zo handig als je zelf het goede voorbeeld geeft van hoe het dan wél moet. Dus de ander aanspreken op het mee naar huis nemen van relatiecadeau’s van 200 euro en zelf wel die gratis dure pen van zeker 80 euro aannemen is niet zo’n slim plan. Ook is het niet verstandig om je collega’s tot de orde te roepen als zij onvoldoende respect voor de privacy van je klanten hebben, als jij zelf degene bent die regelmatig op verjaardagsfeestjes smeuïge verhalen over je werk vertelt. Doe je wel (per ongeluk) een keer iets dat eigenlijk niet door de beugel kan of dat je achteraf verkeerd had ingeschat? Bied dan je excuses aan en maak het goed. Neem je verantwoordelijkheid voor je eigen fouten, ook dat is namelijk een goed voorbeeld. Als jij laat zien dat falen mag, durven anderen ook eerder voor hun fouten uit te komen. En ja, we maken ze allemaal.

Tip 4: Weet wat je wel en niet kunt delen

In het verlengde van de vorige tip: besef wat er wel en niet gepast is om te delen. Zowel naar de buitenwereld als naar elkaar. Als een collega jou in vertrouwen heeft verteld over zijn moeilijk privésituatie en vervolgens een project in de soep laat draaien, ga dan met die collega zelf in gesprek. Als jullie manager bij jou verhaal komt halen omdat hij weet dat jullie goed contact hebben, verwijs hem dan door naar je collega en blijf discreet over diens problemen. Kom je er echt niet meer uit? Stap dan naar de vertrouwenspersoon of ethisch adviseur.

Tip 5: Bij twijfel, niet doen

Hierover kan ik heel kort zijn: als je denkt dat iets misschien niet helemaal in de haak is, is het dat waarschijnlijk ook niet. Volg in zulke gevallen je intuïtie, maar blijf ook je verstand gebruiken. Zorg dat je je eigen gedrag altijd tegenover jezelf kunt uitleggen, dat je achter je woorden en daden kunt staan. Is dit niet het geval, dan is het misschien tijd voor een carrière switch.

Marlie van der Heijden is bedrijfsethicus en oprichter van Involve Ethics. Met haar scherpe analyses en onconventionele oplossingen is zij een meewerkend sparring partner op niveau. Involve Ethics helpt organisaties om ethisch leiderschap op een fundamentele manier in de organisatie te integreren. Loopt jouw organisatie aan tegen hoog ziekteverzuim, een matige werksfeer of problemen met verandertrajecten? Vraag dan gratis en vrijblijvend een adviesgesprek aan via marlie@involve-ethics.nl



tags: filosofie, bedrijfsethiek, weekvandeintegriteit, integriteit, ethiek, transparantie, bedrijfscultuur, verantwoordelijkheid